Portugal heeft een nieuwe wet ingevoerd die het bedekken van het gezicht in de openbare ruimte verbiedt. De maatregel wordt vooral gezien als een verbod op volledig gezichtsbedekkende islamitische kleding, zoals de boerka. President Antonio Jose Seguro heeft de wet inmiddels bekrachtigd. Wie zich niet aan het verbod houdt, kan een boete krijgen die oploopt tot 3.000 euro, meldt Euractiv.
Volgens Seguro speelt het gezicht een belangrijke rol in het openbare leven. ‘Het gezicht moet worden beschouwd als een centraal onderdeel van de menselijke identiteit en communicatie’, verklaarde de president dinsdag. Hij erkende tegelijkertijd dat het onderwerp maatschappelijk gevoelig ligt. Seguro sprak van een kwestie met ‘grote sociale en culturele gevoeligheid’.
Rechtse partijen steunden verbod
Het Portugese parlement nam de definitieve versie van de wet in juli aan. De rechtse regeringscoalitie en rechtse partijen stemden voor. Linkse partijen stemden tegen het voorstel. Portugese media spreken vanwege de gevolgen voor islamitische gezichtsbedekking ook wel over de ‘boerkawet’.
De wet verbiedt kleding die specifiek bedoeld is om het gezicht onzichtbaar te maken of identificatie onmogelijk te maken in openbare ruimtes. Het verbod beperkt zich daarmee niet uitsluitend tot islamitische kleding. Tegelijkertijd bevat de wet ook een bepaling tegen dwang om het gezicht te bedekken vanwege geslacht, religie, leeftijd of afkomst.
Boetes tot 3.000 euro
Overtreders kunnen worden bestraft met een boete van minimaal 150 en maximaal 3.000 euro. Er zijn verschillende uitzonderingen opgenomen. Gezichtsbedekking blijft toegestaan wanneer daar medische, professionele, artistieke of weersgerelateerde redenen voor zijn.
Ook binnen gebedshuizen geldt het verbod niet. Verder zijn uitzonderingen gemaakt voor diplomatieke posten en voor passagiers in vliegtuigen. Daarmee probeert de wet onderscheid te maken tussen religieuze of praktische situaties en het bedekken van het gezicht in de gewone openbare ruimte.
Linkse mensenrechtenactivisten hebben kritiek op dergelijke verboden. Zij stellen dat regels over gezichtsbedekking ook de vrijheid van vrouwen kunnen beperken, omdat de overheid daarmee bepaalt welke kleding zij wel en niet mogen dragen. Voorstanders van de Portugese wet leggen juist de nadruk op herkenbaarheid en communicatie in de publieke ruimte.